Susanna Tsai,
Paulo
Machado
E-öğrenme, Web tabanlı
öğrenme, çevrimiçi öğrenme, Uzaktan öğretim yaygın olarak birbirinin yerine
kullanılmaktadır. Her ne kadar bu kavramların arasındaki fark bir bakışta ayırt
edilmese de farklı anlamlar taşır.
Bu yazıda bu
farklılıkları ele alacak ve bu kavramların anlamlarını gözden geçireceğiz.
Kavramların temel
farklılıklarının net olarak anlaşılması eğitim ve öğretim çevresi için
önemlidir. Bu kavramların anlaşılması üreteciler, kullanıcılar ve teknik
ekipler arasında güvenli bir iletişim kurmak için anahtar kavramlardır. Her bir
kavramın benzerlikleri ile ayırt edici özelliklerinin bilinmesi alternatif
seçeneklerin değerlendirilmesi, en iyi çözümlerin seçilmesi ve etkili öğrenme
uygulamalarının teşvik edilmesi için kritik bir unsurdur.
Metodoloji
Teknik terimlerin
anlamları farklı şekillerde belirlenir. Yeni kavramlar ve terimler genellikle
sezgisel olarak ilgili kavramlardan türetilir. E-öğrenme ve Web tabanlı
öğrenme, son anlamlarını, e-posta, web ve öğrenme kavramlarının anlamlarından
kazanan kavramlara birer örnektir. Çoğu kez kavramlar sıfat kümeleri ile
bunların nüanslarından türetilir. Web, tabanlı eğitim, çevrimiçi eğitim ve
Uzaktan öğretim bu şekilde türetilmiş kavramlardır.
Teknik literatürde daha
yerleşik ve yaygın olarak kabul gören tanımlar vardır. Uzaktan öğretim ve
uzaktan eğitim tanımları Keegan (1986) ve Garrison Ve Shale (1987) tarafından
önerilmiştir. Khan(2001) ve Hall (1997) Web tabanlı öğrenme ile Web tarayıcı
teknolojisini, genellikle İnternet veya intranet üzerinden ödevlerin teslim
edilmesi ile ilişkilendirmişlerdir. Çoğu literatürde, e-öğrenme internet
üzerinden yapılan web tabanlı öğrenme ile ilişkilendirilir (ör, Rosenberg, 2000, Driscoll, 2002; Horton,
2000), Schank (2001). E-öğrenme bilgisayar ağlarını içeren öğretimi ifade eder
ve e-öğrenmenin sadece Uzaktan öğretim olmadığını vurgularlar. Çevrimiçi
öğrenme kavramı web tabanlı öğrenmeden daha eski bir kavramdır. Ancak e-öğrenme
ile ilgili son yayınlar referans olarak internet veya intranet üzerinden
materyal alışverişini esas almaktadır.
(örneğin. Malopinsky, Kirkley, Stein, & Duffy, 2000; Schank, 2001;
PBS, 2001).
Bazen, literatürde bu teknik terimlerin ortak
kullanımı, aşırı genelleme ya da anlamları kısıtlamaya kadar uzanır. Örneğin,
bazı yayınlarda bir dönemde e- öğrenmenin bir biçimi olarak elektronik ortamda
bilgi alışverişinin yanı sıra video yâda bilgisayar tabanlı içeriğe dahil
ederek kullanabilir.
Örneğin bazı yayınlarda
e-öğrenme tanımı için elektronik ortamda (video yada bilgisayar tabanlı içeriği
de dahil edilerek) gerçekleştirilen bilgi alışverişi olarak kullanılır.
Aynı şekilde diğer
yayınlarda ise, bazı yazarlar web tabanlı öğrenmeyi tanımlarken, internet
olmadan kullanılan aynı içeriğe sahip olsalar dahi CD-ROM’dan web kullanarak
çalışan, web tabanlı materyalleri
dışarda tutarlar.
Bu terimleri tanımlamada
bizim yaklaşımımız birbirini tamamlayan iki yöntemi içerir. Terminoloji onu
oluşturan koşulların tek tek anlamları ve ilgili kavramların anlamlarına göre
analiz edilir
Çevrimiçi öğrenme için örneğin ,
"çevrimiçi", "öğrenme" kelimelerinin anlamlarını ve
bunlarla ilişkili olarak daha yerleşik kavramlar olan Çevrimiçi belgeler,"
"çevrimiçi hizmet" ve "çevrimiçi yardım" gibi kavramların
anlamlarını inceleyeceğiz. Buna ek olarak terminolojideki güncel kullanımları
ve gerçek kullanımları ile yetkin literatürü de gözden geçireceğiz. Bu
kavramların arasındaki Önemli farklılıkları ve örtüşmeleri ortaya çıkardıktan
sonra bu iki kaynağı birleştireceğiz.
E-öğrenme çoğunlukla
bilgisayar ve interaktif ağların aynı anda gerçekleştirdikleri etkinliklerin
adıdır. Bilgisayarlar, etkinliklerin ana unsuru veya öğrenme içeriğini
sağlanması için zaruri değildir. Bununla birlikte bilgisayar ve ağların öğrenme
etkinliğine katkı sağlayan en önemli unsur olduğunu akılda tutmak gerekir.
Web tabanlı öğrenme,
CD-ROM veya diğer medya ortamlarındaki paketlenmiş eğitim materyallerinin bir
tarayıcıya gönderilmesini içeren bir kavramdır.
Çevrimiçi öğrenme, bilgisayar aracılığı ile bir içeriğe
erişmekle ilgili bir kavramdır. İçerik Web ’de, internetten yüklenen veya
bilgisayar ve CD-ROM’dan basitçe yüklenebilen program da olabilir.
Uzaktan öğretim, aralarında belirli bir mesafe
bulunan öğretmen ve öğrencilerin etkileşimini içerir. Öğretmen öğrencisiyle
belirli zaman diliminde bir etkileşimde bulunmalıdır. Öğrenciye materyali posta
veya görsel ve işitsel medya aracılığı ile ulaştırmak Uzaktan öğretim değildir.
Uzaktan öğretim, öğretmenin öğrenciyle etkileşimde olmasını ve geribildirimde
bulunmasını da içermek zorundadır.
Bu kavramların temel özelliklerinden bir kısmı
öğrenme etkinliğinin temel özelliğinden biri olmalıdır. Kavramların
karakteristik özelliği, yoğun kullanılır olmalı, tesadüfi veya ara sıra
kullanılan özellik olmamalıdır. Örneğin,
Bilgisayar tabanlı öğretimde bir dosya sunucusundan uygulama çalıştırma
faaliyetinden e-öğrenme olarak bahsetmek mümkün değildir; aynı şekilde okulun
belirli bir sınıfına e-posta yoluyla ileti gönderme faaliyeti de uzaktan
öğretim olarak nitelemek için yetersiz kalmaktadır.
Muhakeme ve Tartışma
E-öğretimin tanımı
e-posta içeriğinin tanımıyla paralellik arz eder: Eposta bir bilgisayar ve
ağlar arasında posta iletimi olarak tanımlanır.
Aynı şekilde, e-öğrenme de bilgisayarlar ve ağları içeren öğrenme
faaliyetlerini ifade eder. (İnternet ve intranet ağları dahil.) E- öğretimde
bilgisayar tarafından ağa herhangi bar materyal teslimi zorunlu olmasa da
bilgisayar ve ağlar bu tür öğrenme de kullanılmaktadır.
Web tabanlı eğitim,
içeriği Web tarayıcısı (sadece etkinlikler değil) ve gerçek öğrenme
materyallerin Web formatında gönderimi üzerine kuruludur. Web tabanlı öğrenme,
basılı bir metnin benzeridir. İçerikleri bir kitap, bir roman, bir rapor veya
kitapçık olmalıdır.
Bu, web tabanlı öğrenmenin nasıl olduğunu(
içerik bir kitap bir roman, bir rapor veya ders kitabı) olduğunu belirler, bu
durum ders kitapları için de geçerlidir. Bilgisayar temelli eğitim (BTE) için
bir web sitesinden web formatında eğitim içerikleri indirmek, Web tabanlı
eğitim değildir. Web tarayıcısı öğrenme içeriğinin (hatta doğrusal olarak) Web
tabanlı öğrenmenin önemli bir özelliğidir. Web tabanlı eğitim içeriği
genellikle bir Web sitesinden alınır fakat alternatif çözümler (köprü metni,
internete veya ağa ihtiyaç duymaz ( web sayfası) da web tabanlı öğrenme olarak
kabul edilir. Örneğin, bazı web tabanlı öğrenme uygulamaları CD-ROM'UNDAN
yönlendirilir ve bazen de Web sitesi ve CD-ROM u da içerecek şekilde iki biçimi
de destekler. CD-ROM seçeneği, ağ bağlantısı olmayan ve askeri operasyonlar
nedeniyle internet erişimin olmadığı durumlarda pratik bir çözümdür.
Uzaktan öğretim burada
tartıştığımız kavramların içinde en eski ve en uzun süre kullanılan kavramdır.
Bilgisayar ve ağa ihtiyaç duymaz. Sınıftaki öğrenciler ile öğretmen arasında
bir mesafe olmasına karşın bir etkileşim vardır. Uzaktan öğretimle televizyon
yayınları veya bir takım materyallerin posta yoluyla gönderilmesi şeklinde
gerçekleştirilir. Ancak bazen kısıtlı olarak da e-öğrenme içeriklerini de
ihtiva edebilir. İnternet üzerinden eğitim öncelikli olarak aralarında fiziki
olarak mesafeler bulunan öğrencilerin kendi aralarında veya öğretmen arasında
bir etkileşimini gerektirir. Bu bağlamda uzaktan öğrenme İnternet-tabanlı canlı
eğitmen yayınları, video konferans, sohbet ve planlanan çevrimiçi konferans
tartışmaları ve hatta e-posta ile yapılan kursları veya tartışmaları da
içermektedir.
Ancak web tabanlı
derslerin arada belirli bir mesafe olmasına ve yazar/eğitmen tarafından
üretilen materyallerin öğrenciye gönderilmiş olmasına rağmen uzaktan öğretim
olarak nitelendirilmez. (aynı nedenden dolayı öğrenci ders kitaplarının belir
bir mesafeden nakil yolu ile ulaştırılması veya bilgisayar tabanlı öğretim
uzaktan öğretim olarak kabul edilmez)
Web tabanlı derslerin
eğitim materyalleri, video yayınlarına benzer. Öğretmenlerin öğretime dahil
olmadığı ve öğretmenin sadece materyal ürettiği “uzak” uzun zamandan beri
yayınlanan pek çok eğitim materyali de artık uzaktan öğretime dahil değildir.
Ancak eğitmen (ya da eğitim kurumu) öğrencilerin eğitim ile ilgili sorularını
alır ve onlara gerekli cevapları vererek etkileşime geçerse, bu yapılan iş
Uzaktan öğretim faaliyetinin bir parçası haline gelir.
Örnek vaka incelemesi
Yukarıdaki tartışmalara
açıklık getirmek için çeşitli olayları inceleyelim.
Webde araştırma; Sınıfta
bir konunun webde araştırılması e-öğretimdir, çünkü öğrenme etkinliği internet
tabanlı olarak yapılmıştır. Araştırma etkinliği öğrenme etkinliği içermediği
zaman web tabanlı öğretim değildir. Araştırma web tabanlı öğrenme
materyallerini içermelidir. Bir kütüphanede veya bir Internet Kafe, okul
gazetesi için webden malzeme araştırmak da aynı şekilde e-öğrenme değildir.
Mekân neresi olduğunun bir önemi yoktur. Araştırılan konularının bir sınıf
proje olması veya kendi kendine öğrenme konusunda olması da bu durumu değiştirmez.
Eğitsel Oyunlar; Eğitsel
oyunlar oyuncuların kendi aralarında etkileşimi sağlayan bir ağda olabilir. Ağa
bağlı oldukları ve eğitici bir oyun oynarken ağları kullanmaları nedeniyle
e-öğrenmedir. Web üzerinden gönderimde bulunulduğu ve çevrimiçi olarak
kullanılması nedeniyle bu bir öğrenme faaliyetidir. Bu bağlamda internet
üzerinde oynan web tabanlı eğitim oyunu üç şeyi ihtiva eder: e-öğretim, Web
tabanlı öğretim ve çevrimiçi öğrenme.
Çevrimiçi öğrenme.
Microsoft Ofisi öğrenirken yardım dosyaları içerisinde yer alan öğreticilerin
çevrimiçi erişimi çevrimiçi öğrenme sayılırken, Standart yardım dosyalarının
çevrimiçi yardım için interneti kullanması web ve ağları (yerel veya internet)
kullanmadığı sürece web tabanlı öğretim veya uzaktan öğretim olarak kabul
edilmez.
İsteğe bağlı, bir
muhasebe uygulamasının eğitimi esnasında web üzerinde direkt internete erişmesi
e-öğretim ve web tabanlı öğretimdir. Muhasebe uygulamaları ile ilgili web üzerinden
teknik (İşle ilgili) destek alınması ise e-öğretim veya web tabanlı bir öğretim
değildir. Zira teknik destek bir öğretim materyali değildir. Bununla birlikte
teknik yardım performansa dayalı öğrenme için kullanılacaksa, kullanılan teknik
yardım web tabanlı öğretim ve çevrim içi eğitim olarak kabul edilir.
İleri düzey uzaktan
eğitim ( Advanced Distributed Learning (ADL) ), e-öğretim de dahil olmak üzere,
Web tabanlı öğretim, Uzaktan öğretim, geleneksel öğrenme uygulamaları, öğrenme
çözümleri vb. çeşitli öğrenme türlerini kapsar.
Sonuç
E-öğrenme, Web tabanlı
öğrenme ve Uzaktan öğrenme kavramları birbirleriyle ilişkili kavramlar olsa da,
aralarında önemli farklılıklar vardır. Bu kavramlar arasındaki ince
farklılıkları tanımlamadaki başarısızlık, uzmanlaşmayı engellediği gibi ekip
üyeleri ve paydaşlar asarındaki sağlıklı iletişimi önler. Çoğu kez alternatif
çözümler üretilmesine karşı da bir zaaf oluşturur.
Makalenin Yayınlandığı
yer:
http://elearnmag.acm.org/archive.cfm?aid=568597
Kaynakça
1. Driscoll, M. (2002).
Web-Based Training: Designing E-Learning Experiences. Jossey-Bass.
2. Garrison, D.R., &
Shale, D. (1987). Mapping the boundaries of distance education: Problems in
defining the field. The American Journal of Distance Education, 1(1), 7-13.
3. Jonassen, D.,
Davidson, M., Collins, M., Campbell, J. and Haag, B. B. (1995). Constructivism
and computer-mediated communication in distance education. The American Journal
of Distance Education, 9 (2), 17-25.
4. Keegan, D. (1986). The
Foundations of Distance Education. Routledge Kegan & Paul.
5. Khan, B. H. (2001).
Web-based Training. Educational Technology Publications.
6. Hall, B. (1997).
Web-Based Training Cookbook. John Wiley & Sons.
7. Horton, W.K. (2000).
Designing Web-Based Training: How to Teach Anyone Anything Anywhere Anytime.
John Wiley & Sons.
8. Malopinsky, L.,
Kirkley, J., Stein, R., & Duffy, T. (2000). An instructional design model
for online problem based learning (PBL) environments: The Learning to Teach
with Technology Studio. Paper presented at the Association for Educational
Communications and Technology Conference (AECT), October 26, Denver, Colorado.
9. PBS (2001). PBS
Distance Learning Week, April 15-21. PBS
10. Rosenberg, M.J.
(2000). E-Learning: Strategies for Delivering Knowledge in the Digital Age.
McGraw-Hill.
11. Schank, R.C. (2001).
Designing World-Class E-Learning. McGraw-Hill Professional Publishing.
0 Yorumlar